Duszpasterstwo Ludzi Pracy'90 w Legnicy,czyli o potrzebie doskonalenia duchowego
Z nauczania Kościoła Katolickiego wynika, że świeccy mają do spełnienia w Kościele bardzo ważną rolę. Na ten temat wypowiadał się także wielokrotnie Ojciec Święty Jan Paweł II. Uczynił to również w homilii wygłoszonej w dniu 02.06.1997 r. podczas Mszy Świętej w Legnicy. Powiedział wówczas:
„Każdy człowiek wierzący jest więc w jakiś sposób odpowiedzialny za kształt życia społecznego. Chrześcijanin żyjący wiarą, żyjący Eucharystią, jest wezwany do budowania przyszłości własnej i swego narodu – przyszłości na mocnych fundamentach Ewangelii. Nie lękajcie się zatem brać odpowiedzialności za życie społeczne w naszej Ojczyźnie. To jest wielkie zadanie , jakie stoi przed człowiekiem: pójść odważnie do świata; kłaść podwaliny pod przyszłość, by była ona czasem poszanowania człowieka, by była otwarta na Dobrą Nowinę ! Czyńcie to w jednomyślności, która wyrasta z miłości do człowieka i z umiłowania Ojczyzny.”
Rozumiejąc to nauczanie grupa osób, wywodząca się ze środowiska ówczesnego Duszpasterstwa Ludzi Pracy, działającego przy parafii Trójcy Świętej w Legnicy (jego opiekunem był ksiądz prałat Władysław Jóźków, tak bardzo szanowany i ceniony przez wszystkich) uznała, że należy bardziej zdecydowanie skupić się na tym wycinku działania Duszpasterstwa, który dotyczy doskonalenia duchowego i działalności formacyjnej. Dlatego w dniu 09.04.1990 r. powstało w Legnicy drugie Duszpasterstwo Ludzi Pracy, które dla odróżnienia od już istniejącego przybrało nazwę Duszpasterstwo Ludzi Pracy ’90. Moment powstania nie był przypadkowy. Jest to data rocznicy bitwy pod Legnicą (9.04.1241 r.), w której zginął, w obronie chrześcijańskiej Europy, syn św. Jadwigi i księcia Henryka Brodatego – książę Henryk Pobożny. Do osoby księcia Henryka Pobożnego wrócę jeszcze w końcowej części mojego wystąpienia.
Głównym inicjatorem powstania tego Duszpasterstwa był Pan Adam Jaworski. Wśród założycieli byli m.in. Pan Zygmunt Urban i Pani Maria Przystasz oraz ja. Początkowo spotykaliśmy się przy parafii pw. świętych Piotra i Pawła w Legnicy. Czyniliśmy to dzięki uprzejmości jej proboszcza ks. prałata Władysława Bochnaka, który od tamtego czasu jest naszym opiekunem i życzliwym przewodnikiem. Po powstaniu Diecezji Legnickiej ks. bp Tadeusz Rybak, jej pierwszy ordynariusz, wyznaczył ks. Bochnaka opiekunem Duszpasterstwa. Księże infułacie, gorąco dziękujemy za wszystko. W 1990 r. do Legnicy przybyli franciszkanie z Zakonu Braci Mniejszych Prowincji św. Jadwigi we Wrocławiu. Nastąpiło to za sprawą osób związanych z Duszpasterstwem. Wtedy przenieśliśmy naszą działalność do ich klasztoru. I jesteśmy u nich, i z nimi, do dzisiaj. I nie wyobrażamy sobie, żeby mogło być inaczej. Nasza wdzięczność wobec nich jest ogromna. Wszyscy dotychczasowi prowincjałowie Prowincji św. Jadwigi, gwardianie i gospodarze tego klasztoru oraz znakomite grono profesorów z tej prowincji wspomagali i wspomagają naszą działalność, w tym posługą duchową i intelektualną. Za to wszystko składamy płynące z serca podziękowania na ręce Ojca Prowincjała i Ojca Gwardiana – Przyjaciół Duszpasterstwa, którzy zawsze mają dla nas czas i dobrą radę.
Mając tak sprzyjające warunki, ale także poczucie odpowiedzialności za kształt życia społecznego w naszej piastowskiej Legnicy i co najważniejsze chęci do działania, mogliśmy realizować wyznaczony cel, którym było i jest doskonalenie duchowe naszej wspólnoty.
Czyniliśmy to przede wszystkim w formie spotkań modlitewno – kształceniowych. Było ich już – wliczając to dzisiejsze – 145, w tym 80 prowadzonych przez osoby duchowne i 65 prowadzonych przez osoby świeckie. Łącznie zaprosiliśmy 56 wykładowców, w tym 19 duchownych i 37 świeckich . Wydaje się nam, że zapraszaliśmy osoby, które w sposób mądry, pogłębiony i przystępny poruszały ważne i często zasadnicze problemy. Niektórych z nich prosiliśmy o wygłoszenie całych cykli tematycznych. Warto wymienić te cykle: „Aretologia – nauka o cnotach moralnych” i „Cnoty boskie – wiara, nadzieja i miłość” (wygłoszone przez o. Wacława Chomika OFM, obecnego Prowincjała Prowincji św. Jadwigi), „Święci franciszkańscy” i „Liturgia”(wygłoszone przez o. Tadeusza Słotwińskiego OFM), „Tradycja”, „Wielkie religie świata” i „Personalizm” (wygłoszone przez o. Bonawenturę Smolkę OFM) oraz „Historia Franciszkanów na Śląsku” (wygłoszony przez poprzedniego Prowincjała Prowincji św. Jadwigi- o.Błażeja Kurowskiego OFM). Były prelekcje poświęcone historii, polityce, etyce, rodzinie, kulturze, gospodarce, prawu, mediom itd. Przybliżyliśmy działalność „Ruchu Focolari” - zainicjowanego przez Chiarę Lubich i „Opus Dei” - założonego przez ks. Josemarię Escriva de Balaguera, późniejszego świętego. Nie sposób w tym wystąpieniu wymienić wszystkie poruszone przez nas tematy i wszystkich prelegentów.
Najważniejsze jednak, że każdy z tych tematów był zawsze omodlony, bo poprzedzony Mszą swiętą. Chcemy bowiem, aby nasza działalność była zakotwiczona w modlitwie. Wiele wykładów pozostało w naszej pamięci na zawsze. Pragnę w tym miejscu przypomnieć, że jednym z najpiękniejszych, najwartościowszych i niezapomnianych był wykład o.Wacława Chomika OFM z dnia 25.09.2003 r. zatytułowany „25 lat pontyfikatu Jana Pawła II w tłumie ludzi kalekich”. Po wysłuchaniu tego wykładu ks. bp Stefan Regmunt – Biskup Pomocniczy Legnicki powiedział: „Gdy słucham dobrego wykładu to wydaje mi się, że jestem w przedsionku nieba.”
Kończąc wątek dotyczący wykładów warto zauważyć, że wysłuchało ich łącznie ponad 5000 osób. Niektóre z tych osób – w tym pan doktor Paweł Juros, senator RP i pan sędzia Jerzy Figurski, radny Rady Miejskiej w Legnicy – już nie żyją. Pozostają jednak w naszej modlitewnej pamięci.
Podejmowane przez nas działania nie sprowadzały się tylko do spotkań o charakterze modlitewno – formacyjnym. Warto wymienić inne ważniejsze inicjatywy podejmowane przez Duszpasterstwo :
1. Mieliśmy swój udział w staraniach o przyjazd Ojca Świętego Jana Pawła II do Legnicy. To z naszej inicjatywy pierwszy, niekomunistyczny Wojewoda Legnicki Pan Andrzej Glapiński wystosował w 1990 r. zaproszenie w tej sprawie do Papieża. Wysłanie tego zaproszenia poprzedziło spotkanie u ks. kard. Henryka Gulbinowicza – Metropolity Wrocławskiego, z udziałem księży Władysława Bochnaka i Władysława Jóźkowa, Wojewody Legnickiego, Prezydenta Miasta Legnicy, Pana Adama Jaworskiego i moim. Zachowaliśmy wzmiankę prasową o tym wydarzeniu (donosiła o tym „ Gazeta Robotnicza” z 18-19.08.1990 r.). W tej sprawie byliśmy także, w dniu 09.10 1990 r., u ówczesnego Ordynariusza Diecezji Gorzowskiej ks. bp. Józefa Michalika. Powiedział nam wówczas: „Nie wiem, czy podczas najbliższej pielgrzymki Ojciec Święty przyjedzie do Legnicy, ale być może podczas następnej odwiedzi i Legnicę, i Gorzów”. Te słowa okazały się prorocze, bo w 1997 r. Papież tego samego dnia (02.06.)odwiedził oba te miasta.
2. Zaznaczyliśmy także swój udział w staraniach o erygowanie Diecezji Legnickiej. Pisze o tym ks. Władysław Bochnak w książce „Początki Diecezji Legnickiej” wydanej w 2004 r..
3. Podjęliśmy działania mające na celu ponowne umieszczenie krzyża na dawnym kościele pw. św. Maurycego i Towarzyszy (obecnie mieści się tam budynek I LO w Legnicy). Krzyż - zdjęty i zniszczony w latach siedemdziesiątych ub. wieku – został w dniu 23.06.1994 r. poświęcony przez ks. bp. Tadeusza Rybaka i usytuowany na dawnym miejscu.
4. Wydaliśmy „ABC Katolickiej Nauki Społecznej” autorstwa ks. prof. dr. Władysława Piwowarskiego. Nastąpiło to – staraniem pana Zygmunta Urbana – dla uczczenia dwudziestej rocznicy pontyfikatu Jana Pawła II.
5. Wojewoda Legnicki - uwzględniając nasz wniosek - przyznał w 1998 r. tytuł i odznakę „Zasłużony dla Województwa Legnickiego” Panu Zygmuntowi Urbanowi, który jest osobą znaną w Legnicy ze swej wieloletniej, publicznej działalności o charakterze patriotyczno – niepodległościowym.
6. Braliśmy udział w dwóch wyborczych kampaniach samorządowych – w 1994 r. i 1998 r. Mieliśmy wówczas swoich przedstawicieli w Radzie Miejskiej w Legnicy.
7. Utrzymywaliśmy kontakt z Federacją Pracodawców Polski Zachodniej w Legnicy, polegający na tym, że zapraszani przez nas goście wygłaszali również prelekcje dla członków tej Federacji. Było ich w sumie sześć, wszystkie dotyczyły tematyki etyczno-gospodarczej. Wygłosili je: ks. prof. Helmut Juros („Etyczne rozumienie sukcesu”), prof. Aniela Dylus („Etyka a przedsiębiorczość”), dr Stanisław Krajski („Filozofia gospodarki” i „Gospodarka a cywilizacja”), dr Artur Ławniczak („Polityka a gospodarka”) i ambasador RP Pan Zdzisław Nowicki („Porozmawiajmy o naszych możliwościach na Wschodzie”).
Warto też zauważyć, że ks. bp Tadeusz Rybak kilkakrotnie przyjął naszych prelegentów. W tym miejscu należy podkreślić, że ksiądz biskup zawsze z życzliwym zainteresowaniem obserwował naszą działalność. Mam uzasadnione powody, aby tak sądzić, ponieważ podczas każdej rozmowy ze mną pyta mnie o tę działalność, w tym o prelegentów, których gościliśmy i o ich wykłady Wynika z tego, że zapoznaje się dokładnie z przekazywanymi mu zaproszeniami na nasze spotkania. Ksiądz Biskup przyjął także Kapitułę naszego Duszpasterstwa na specjalnej audiencji. Pierwszy Biskupie Legnicki, za te wszystkie przejawy sympatii dla Duszpasterstwa i za dzisiejszą obecność na naszym jubileuszowym spotkaniu jak najserdeczniej dziękujemy.
Skoro mowa o podziękowaniach to pragnę też krótkie, ale równie serdeczne podziękowania skierować choćby do kilku osób świeckich. Dziękuję panu Stanisławowi Obertańcowi - dyrektorowi Radia Plus Legnica, który niezmiennie, od lat wspiera medialnie naszą działalność na antenie radia. Dziękuję panu Adamowi Maksymowiczowi, który relacje z niektórych naszych spotkań zamieszcza we „Wrocławskiej Gazecie Polskiej” . Dziękuję pani Izabeli Wańkowicz (Sekretarzowi Duszpasterstwa) i jej mężowi panu Andrzejowi Wańkowiczowi (członkowi Kapituły Duszpasterstwa), którzy z młodzieńczym zapałem pomagają mi w prowadzeniu Duszpasterstwa, mimo pracy zawodowej i obowiązków rodzinnych wobec dwóch córek. Przy okazji pragnę wyrazić nadzieję, że dzięki naszym dobrym kontaktom z ks. Janem Pazganem – Diecezjalnym Duszpasterzem Akademickim będzie na nasze spotkania przychodziło coraz więcej młodzieży. Bardzo nam na tym zależy. Wreszcie dziękuję pani Marii Przystasz (członkowi Kapituły Duszpasterstwa), szczególnie za pomoc przy opracowywaniu materiałów do książki o Duszpasterstwie, którą zamierzamy wydać z okazji naszego jubileuszu. W publikacji tej, o objętości ok.150 stron, znajdzie się oczywiście dużo więcej informacji o naszej dotychczasowej działalności niż było możliwe w tym wystąpieniu.
Myślę, że to skrótowe, dość lapidarne omówienie 15. lat działalności Duszpasterstwa Ludzi Pracy’ 90 w Legnicy pozwala na przyjęcie wniosku, że jest ona zgodna z kanonem 298 § 1 Kodeksu Postępowania Kanonicznego, który brzmi: „W Kościele istnieją stowarzyszenia... w których wierni, czy to duchowni czy świeccy, albo duchowni i świeccy razem, dążą wspólnym wysiłkiem do ożywiania doskonalszego życia, do rozwoju publicznego kultu lub popierania chrześcijańskiej doktryny, albo do podejmowania dzieł apostolatu, mianowicie poczynań związanych z ewangelizacją, wykonywania dzieł pobożności lub miłości lub zmierzających do ożywienia duchem chrześcijańskim porządku doczesnego”. Pragnieniem naszym jest, aby działalność przez nas prowadzona była coraz lepsza i oddawała jak najlepiej sens zacytowanego kanonu.
Jedno z zadań, które stawiamy sobie na najbliższe lata będzie na pewno działaniem w duchu tego kanonu. Będzie nim modlitwa o wyniesienie na ołtarze księcia Henryka Pobożnego, którego zasługi nasz Biskup Legnicki wielokrotnie tak pięknie mówił. Niedawno, bo 16.10.2004 r. w Legnickim Polu, wspominając o św. Jadwidze, zauważył: „Swe dzieci wychowała tak, że mogą być kandydatami na ołtarze, jak choćby syn Henryk Pobożny, który zginął tu, w bitwie pod Legnicą, w obronie chrześcijańskiej Europy”. Pragnęlibyśmy aby ta młoda Diecezja Legnicka miała takiego świętego. Myśleliśmy o tym już wówczas, gdy w dniu 09.04.1990 r. zakładaliśmy nasze Duszpasterstwo. Teraz zamierzamy podjąć działania w tym kierunku. Planujemy w szczególności prelekcję o tym bohaterskim księciu i aktorską prezentację poematu, rapsodu historycznego, Stanisława Wyspiańskiego „Henryk Pobożny pod Legnicą”.
Kończąc, kieruję słowa podziękowania do Państwa za to, że przychodzicie na nasze spotkania. Jest to znak, że nasza działalność ma sens. To nas motywuje do dalszej pracy. Zachęcam jednocześnie Państwa do wykazania większej aktywności w tym co Ojciec Święty Jan Paweł II nazywał apostolstwem świeckich. Pamiętajmy, że to właśnie on, w posynodalnej adhortacji apostolskiej z 1988r. „Christifideles laici” (o powołaniu i posłannictwie świeckich, napisał: „Bierność, która zawsze była postawą nie do przyjęcia, dziś bardziej jeszcze staje się winą. Nikomu nie godzi się trwać w bezczynności”. Mam nadzieję, że naszą działalność, wynikającą z potrzeby doskonalenia duchowego, można właśnie określić jako próbę wyjścia z bierności.
Stanisław Andrzej Potycz
■ Wystąpienie z dnia 12.04.2005 r., wygłoszone z okazji Jubileuszu 15–lecia Duszpasterstwa
